ایردراپ لایرزیرو تا امروز فقط یک بار برگزار شده است: توزیع فصل اول توکن ZRO از ۳۱ خرداد ۱۴۰۳ شروع شد و تا مهر ۱۴۰۵ هیچ اعلام رسمی‌ای برای فصل دوم پیدا نشد. این راهنما آنچه تأیید شده را از شایعه جدا می‌کند و بعد معیارهای فصل اول، روش فعالیت واقعی، ریسک‌های کاربران ایرانی و نشانه‌های سایت جعلی را توضیح می‌دهد.
- وضعیت ایردراپ لایرزیرو فصل دوم در مهر ۱۴۰۵
- لایرزیرو چیست و ZRO چه نقشی دارد؟
- فصل اول ایردراپ لایرزیرو چطور اجرا شد؟
- معیارهای احتمالی ایردراپ لایرزیرو فصل دوم
- روش فعالیت واقعی در لایرزیرو
- ایردراپ لایرزیرو برای کاربران ایرانی
- نشانه‌های ایردراپ جعلی لایرزیرو
- سوالات متداول درباره ایردراپ لایرزیرو
- جمع‌بندی: فعال بمانید، اما برای فصل دوم هزینه نکنید
وضعیت ایردراپ لایرزیرو فصل دوم در مهر ۱۴۰۵
تا زمان نگارش این مطلب (مهر ۱۴۰۵) فصل دوم ایردراپ لایرزیرو رسماً اعلام نشده است. در صفحه اصلی سایت بنیاد لایرزیرو و سایت خود پروتکل هیچ اشاره‌ای به ایردراپ یا اسنپ‌شات (Snapshot) نیست؛ اسنپ‌شات یعنی لحظه‌ای که فعالیت کیف پول‌ها برای محاسبه سهم ثبت می‌شود. صفحه بنیاد فقط از بخش‌های حاکمیت، بازخرید ZRO و رأی‌گیری درباره سوئیچ کارمزد (Fee Switch) حرف می‌زند.
یک راهنمای انگلیسی‌زبان از Coingabbar که ۲۸ مرداد ۱۴۰۵ به‌روز شده هم همین را تأیید می‌کند: طبق آن، تا میانه ۲۰۲۶ نه فصل دومی اعلام شده و نه تاریخ اسنپ‌شاتی وجود دارد. جدول زیر وضعیت را خلاصه می‌کند:
| موضوع | وضعیت در مهر ۱۴۰۵ | منبع |
|---|---|---|
| فصل اول | انجام شده، از ۳۱ خرداد ۱۴۰۳ | بنیاد لایرزیرو، به نقل از The Block |
| فصل دوم | اعلام رسمی ندارد | سایت‌های رسمی بنیاد و پروتکل |
| تاریخ اسنپ‌شات | اعلام نشده | همان |
| معیار دریافت | منتشر نشده | همان |
| سهم رزروشده برای توزیع‌های آینده | ۱۵٫۳ درصد عرضه کل | The Block |
نکته: بعضی سایت‌های خبری از اسنپ‌شات در اردیبهشت یا خرداد ۱۴۰۵ نوشته‌اند. این تاریخ سند رسمی ندارد و باید شایعه حساب شود. وضعیت دقیق را فقط از سایت بنیاد (layerzero.foundation) و حساب‌های رسمی لایرزیرو دنبال کنید.
آن ۱۵٫۳ درصد رزروشده، پایه اصلی حدس‌هاست. بنیاد این سهم را برای توزیع‌های آینده کنار گذاشته، اما نه زمانش را گفته و نه شکلش را. پس رزرو شدن سهم یعنی امکان وجود دارد، نه اینکه فصل دومی قطعی است.
لایرزیرو چیست و ZRO چه نقشی دارد؟
لایرزیرو (LayerZero) پروتکل پیام‌رسانی بین بلاکچین‌هاست؛ به آن پروتکل omnichain می‌گویند. برنامه‌ها با آن می‌توانند داده، دستور یا توکن را از یک شبکه به شبکه دیگر بفرستند. مستندات رسمی لایرزیرو چند جزء اصلی را معرفی می‌کند:
- Endpoint: قراردادهای ارتقاناپذیر روی هر شبکه که نقطه ورود و خروج پیام‌ها هستند.
- DVN (شبکه‌های تأییدکننده غیرمتمرکز): هر برنامه خودش انتخاب می‌کند چه تأییدکننده‌هایی پیامش را بررسی کنند.
- Executor: سرویسی که پیام تأییدشده را تحویل می‌دهد و اجرایش برای همه آزاد است.
- OFT (توکن قابل‌انتقال بین شبکه‌ها): استانداردی که عرضه یک توکن را در همه شبکه‌ها یکپارچه نگه می‌دارد، با سوزاندن و ساختن مجدد یا با قفل و آزادسازی.
مستندات برای توسعه روی شبکه‌های EVM مثل اتریوم و Arbitrum و Base راهنما دارد، و همین‌طور برای سولانا، Aptos و Hyperliquid. در عمل شما معمولاً مستقیم با لایرزیرو کار نمی‌کنید. اپ‌هایی مثل بریج استارگیت روی آن ساخته شده‌اند. سایت بنیاد لایرزیرو برای انتقال ZRO بین شبکه‌ها هم به همین استارگیت (Stargate) ارجاع می‌دهد.
ZRO توکن حاکمیتی این پروتکل است. بنیاد لایرزیرو در زمان عرضه نوشت دارندگان ZRO در یک رأی‌گیری عمومی روی بلاکچین، هر شش ماه درباره سوئیچ کارمزد تصمیم می‌گیرند. دو نهاد را با هم اشتباه نگیرید: LayerZero Labs شرکت توسعه‌دهنده است و بنیاد لایرزیرو توزیع و حاکمیت ZRO را اداره می‌کند.
توکن ZRO در یک نگاه
CoinGecko در مهر ۱۴۰۵ این اعداد را نشان می‌دهد:
| مورد | مقدار |
|---|---|
| قیمت | حدود ۲٫۰۳ دلار |
| رتبه بازار | ۸۹ |
| ارزش بازار | حدود ۸۱۴ میلیون دلار |
| عرضه در گردش | حدود ۴۰۰ میلیون ZRO |
| عرضه کل و سقف عرضه | ۱ میلیارد ZRO |
| بالاترین قیمت تاریخی | ۷٫۴۷ دلار |
| کمترین قیمت تاریخی | ۰٫۷۰۷۱ دلار |
یعنی حدود ۴۰ درصد عرضه در گردش است و بقیه به‌تدریج آزاد می‌شود. این اعداد لحظه‌ای‌اند و توصیه خرید نیستند؛ پیش از هر تصمیمی مقدار زنده را در خود CoinGecko ببینید.
فصل اول ایردراپ لایرزیرو چطور اجرا شد؟
فصل اول را بنیاد لایرزیرو ۳۱ خرداد ۱۴۰۳ (۲۰ ژوئن ۲۰۲۴) با باز کردن دریافت توکن شروع کرد. طبق گزارش The Block، ۳۸٫۳ درصد از عرضه ۱ میلیارد توکنی برای کاربران، توسعه‌دهندگان و جامعه کنار گذاشته شد و روز اول ۸٫۵ درصد (۸۵ میلیون ZRO) قابل دریافت بود.
برایان پلگرینو (Bryan Pellegrino)، مدیرعامل LayerZero Labs، گفت ۱٫۲۸ میلیون کیف پول واجد شرایط شناسایی شده‌اند، در حالی که بیش از شش میلیون آدرس منحصربه‌فرد با پروتکل کار کرده بودند. یعنی کمتر از یک‌چهارم آدرس‌های فعال چیزی گرفتند.
معیار اصلی فصل اول چه بود؟
هر کاربری که پیش از اسنپ‌شات از پروتکل استفاده کرده بود شانس دریافت داشت. سهم هر آدرس بین ۲۵ تا ۵۰۰۰ ZRO بود و بر اساس کارمزدی که آن آدرس به پروتکل پرداخته بود وزن می‌گرفت. یعنی تعداد تراکنش به‌تنهایی مهم نبود؛ مهم این بود که چقدر کارمزد واقعی پرداخت شده است.
جدا از این، ۳ درصد عرضه به ۲۱۱ طرح تأییدشده در برنامه RFP رسید که سهم توسعه‌دهندگان و پروژه‌های اکوسیستم بود.
فیلتر سیبیل و اثبات اهدا
سیبیل (Sybil) یعنی یک نفر برای چند برابر کردن سهمش چندین کیف پول بسازد. لایرزیرو طبق The Block برای حذف این آدرس‌ها سه راه را کنار هم گذاشت: گزارش داوطلبانه خود کاربران، پاداش برای کسانی که آدرس‌های جعلی را لو می‌دادند و همکاری با شرکت‌های امنیتی بلاکچین.
سازوکار دیگر فصل اول «اثبات اهدا» (Proof of Donation) بود. Coingabbar می‌نویسد گیرنده باید به‌ازای هر ZRO حدود ۰٫۱ دلار با USDC یا USDT یا ETH اهدا می‌کرد. فرض کنید ۵۰۰ ZRO به آدرسی رسیده بود: ۵۰ دلار اهدا لازم بود و در قیمت امروز، ارزش آن توکن‌ها حدود ۱۰۰۰ دلار می‌شود. این سازوکار مربوط به فصل اول است و معلوم نیست در فصل دوم تکرار شود.
معیارهای احتمالی ایردراپ لایرزیرو فصل دوم
معیار رسمی برای فصل دوم وجود ندارد. جدول زیر تنها قاعده مستند، یعنی کارمزد پرداختی در فصل اول، را از حدس‌های منطقی جدا می‌کند:
| معیار | وضعیت | توضیح |
|---|---|---|
| کارمزد واقعی پرداخت‌شده به پروتکل | مستند در فصل اول | وزن سهم هر آدرس در فصل اول بود |
| فعالیت واقعی در طول زمان | حدس | پروژه‌ها بعد از تجربه سیبیل معمولاً فعالیت پراکنده و پایدار را ترجیح می‌دهند |
| تنوع شبکه‌ها | حدس | Coingabbar فعالیت روی ۵ شبکه یا بیشتر را پیشنهاد کرده، اما شرط رسمی نیست |
| تأمین نقدینگی در استارگیت | حدس | معیار اعلام‌شده‌ای وجود ندارد |
| استفاده از توکن‌های OFT | حدس | فقط بر پایه نقش OFT در پروتکل |
| نداشتن الگوی چندحسابی | منطقی | با توجه به فیلتر شدید فصل اول |
قاعده کلی ساده است. اگر فصل دومی بیاید، احتمالاً همان چیزی را اندازه می‌گیرد که فصل اول اندازه گرفت: استفاده واقعی و پرداخت کارمزد. اما این احتمال است، نه وعده.
روش فعالیت واقعی در لایرزیرو
فعالیت واقعی یعنی فقط کاری انجام دهید که بدون ایردراپ هم لازم داشتید، مثلاً جابه‌جا کردن دارایی بین شبکه‌ها یا استفاده از اپی که روی لایرزیرو ساخته شده. هر انتقال کارمزد دارد و این هزینه قطعی است، در حالی که پاداش ممکن است هرگز نیاید.
بریج استارگیت گام‌به‌گام
- آدرس stargate.finance را از لینک سایت رسمی بنیاد لایرزیرو باز کنید، نه از تبلیغ یا پیام خصوصی.
- کیف پول غیرامانی‌تان را وصل کنید و شبکه مبدأ و مقصد را انتخاب کنید.
- توکن و مبلغ را مشخص کنید؛ برای اولین بار مبلغ کوچکی انتخاب کنید.
- هزینه نهایی و زمان تقریبی را که اپ نشان می‌دهد بخوانید. معمولاً شامل گس شبکه مبدأ و کارمزد انتقال است.
- تراکنش را در کیف پول تأیید کنید و وضعیتش را در کاوشگر بلاکچین دنبال کنید.
- بعد از رسیدن مبلغ، آدرس توکن در شبکه مقصد را با منبع معتبر مثل CoinGecko مقایسه کنید.
برای درک تفاوت بریج با توکن‌های پوششی، توضیح توکن‌های Wrapped را بخوانید. اگر قصد تأمین نقدینگی دارید، راهنمای توکن‌های LP سازوکارش را توضیح می‌دهد.
چه رفتارهایی ریسک حذف دارد؟
- ساختن چند کیف پول و انجام کارهای مشابه در همه آن‌ها.
- رفت‌وبرگشت‌های پشت‌سرهم با مبلغ ناچیز فقط برای زیاد شدن تعداد تراکنش.
- فعالیت هماهنگ‌شده با گروه‌هایی که الگوی یکسان دارند.
- فروش یا اجاره کیف پول به دیگران.
هزینه واقعی فعالیت چقدر است؟
فرض کنید شش ماه، ماهی دو بار دارایی را بین دو شبکه جابه‌جا می‌کنید و هر بار حدود ۳ دلار کارمزد و گس می‌پردازید. این رقم فرضی است، اما حساب ساده است: ۱۲ انتقال و ۳۶ دلار هزینه قطعی. اگر ایردراپی در کار نباشد، این پول برنمی‌گردد. با دارایی‌ای کار کنید که از دست رفتنش مشکلی برایتان نمی‌سازد و برای ایردراپ وام نگیرید.
ایردراپ لایرزیرو برای کاربران ایرانی
هرچند قراردادهای هوشمند لایرزیرو روی بلاکچین اجرا می‌شوند، سایت‌هایی که با آن‌ها کار می‌کنید، از جمله صفحه دریافت و رابط استارگیت، را شرکت‌ها یا نهادها اداره می‌کنند و می‌توانند دسترسی را محدود کنند. تا زمان نگارش، متن کامل شرایط استفاده بنیاد برای بررسی در دسترس نبود، پس نمی‌شود با قطعیت گفت ایران در آن صریحاً نام برده شده یا نه.
چیزی که می‌دانیم این است که ایران مشمول تحریم‌های آمریکاست و OFAC برنامه تحریمی ایران را در صفحه رسمی خود نگه می‌دارد. بنابراین پیش از هر هزینه‌ای شرایط استفاده هر سایت را بخوانید و فرض کنید دریافت پاداش تضمین‌شده نیست.
از VPN، آدرس یا هویت دروغین و کارت دیگران برای دور زدن محدودیت‌ها استفاده نکنید. این کارها شرایط استفاده را نقض می‌کند و ریسک مسدود شدن دسترسی یا لغو پاداش را بالا می‌برد. برای مسیرهای قانونی‌تر، راهنمای صرافی بدون تحریم برای ایرانیان را ببینید.
نشانه‌های ایردراپ جعلی لایرزیرو
چون فصل دومی اعلام نشده، هر سایتی که «ثبت‌نام ایردراپ لایرزیرو» را تبلیغ می‌کند مشکوک است. به این نشانه‌ها دقت کنید:
- سایتی که برای «بررسی واجد شرایط بودن» فقط کیف پول وصل نمی‌کند و امضای مجوز (Approve) هم می‌خواهد. سازوکارش در توضیح فیشینگ مجوز آمده است.
- هر درخواستی برای عبارت بازیابی ۱۲ یا ۲۴ کلمه‌ای. سرویس معتبر هرگز آن را نمی‌خواهد.
- هزینه پیش‌پرداخت برای «فعال‌سازی سهم» یا «باز شدن قفل ZRO». اگر روزی اثبات اهدا دوباره برگردد، فقط داخل صفحه رسمی و هنگام دریافت انجام می‌شود، نه با واریز به آدرسی که کسی در پیام خصوصی داده است.
- ادمینی که در تلگرام یا دیسکورد پیام خصوصی می‌دهد.
- آدرس‌هایی که شبیه layerzero.foundation یا stargate.finance هستند ولی یک حرفشان فرق دارد.
اگر روی چنین سایتی امضا کرده‌اید، اتصال را قطع و مجوزهای توکن را در ابزار بررسی مجوز Etherscan لغو (Revoke) کنید. اگر عبارت بازیابی را وارد کرده‌اید، کیف پول را سوخته بدانید و دارایی را فوراً به کیف پول تازه منتقل کنید.
سوالات متداول درباره ایردراپ لایرزیرو
برای فصل دوم باید ZRO بخرم؟
نه، هیچ معیار رسمی‌ای خرید ZRO را شرط نکرده است. فصل اول بر پایه فعالیت گذشته بود و خرید توکن به امید ایردراپ فقط ریسک قیمت را روی دوش شما می‌گذارد.
اگر در فصل اول ZRO گرفته‌ام، در فصل دوم هم سهم دارم؟
تضمینی نیست. بنیاد هیچ قاعده‌ای برای فصل دوم منتشر نکرده و داشتن سابقه فقط می‌تواند نشانه فعالیت واقعی باشد.
لایرزیرو و استارگیت یک چیزند؟
نه. لایرزیرو زیرساخت پیام‌رسانی بین شبکه‌هاست و استارگیت یکی از اپ‌هایی است که روی آن ساخته شده و کارش بریج و نقدینگی است.
کیف پولم در چک‌کننده رسمی نیست، چه کنم؟
احتمالاً آن آدرس در فصل اول واجد شرایط نبوده است. هیچ سرویس یا ادمینی نمی‌تواند «اصلاحش» کند و هر پیشنهاد پولی برای این کار کلاهبرداری است.
آیا ZRO را در صرافی‌های ایرانی می‌شود معامله کرد؟
این به خود صرافی بستگی دارد و در زمان نگارش از منبع رسمی بررسی نشد. وضعیت لیست را در صرافی ببینید و قرارداد توکن را با CoinGecko تطبیق دهید.
درآمد ایردراپ لایرزیرو مالیات دارد؟
قوانین مالیاتی ایران درباره درآمد رمزارزی ثابت نیست. برای شروع مطلب مالیات معامله‌گران در ایران را بخوانید و برای مبالغ بزرگ از مشاور مالیاتی کمک بگیرید.
جمع‌بندی: فعال بمانید، اما برای فصل دوم هزینه نکنید
فصل اول لایرزیرو واقعی بود، اما فصل دوم تا مهر ۱۴۰۵ فقط حدس است. بهترین رفتار این است که فقط از انتقال‌هایی استفاده کنید که خودتان لازم دارید، شرایط استفاده را بخوانید و منتظر اعلام رسمی بنیاد بمانید.
قدم بعدی شما شناخت بهتر زیرساختی است که این پروژه‌ها روی آن کار می‌کنند. راهنمای وب ۳ را بخوانید و کیف پول‌تان را قبل از هر اتصالی ایمن کنید.
درباره این راهنما: این مطلب را تیم تحریریه موبو ارز بر اساس مستندات رسمی لایرزیرو، سایت بنیاد لایرزیرو، گزارش The Block و داده‌های CoinGecko نوشته است و با اعلام رسمی فصل دوم یا تغییر قوانین به‌روزرسانی می‌شود. قیمت ZRO نوسان زیادی دارد و این مطلب توصیه مالی نیست. آخرین بازبینی: مهر ۱۴۰۵.
